[Tutorial] Dubbing w pigułce czyli ćwiczenia dykcyjne

Poniższy tutorial przedstawia, podstawy niezbędne do opanowania sztuki dubbingu.

Aby osiągnąć sukces, trzeba swojemu głosowi poświęcić sporo czasu. Trzeba powtarzać czynności, powtarzać świadomie, tak by stały się one nawykiem.

Bogumiła Tarasiewicz Mówię i Śpiewam świadomie

Oddychanie

Podstawa pięknego śpiewania to poprawne oddychanie, zwane przeponowym. Wdech i wydech muszą się odbywać z wykorzystaniem nie tylko płuc, ale przede wszystkim przepony, czyli mięśnia płaskiego oddzielającego płuca od jamy brzusznej (umiejscowionego tuż pod żebrami). Najpierw powietrze powinno trafiać w głąb płuc, do samej przepony, rozszerzając najniższe partie żeber, a dopiero później – wypełnić klatkę piersiową. Przepona pomaga kontrolować strumień powietrza wychodzący z organizmu i trafiający na narządy odpowiedzialne za dźwięk.
Nawet zawodowcy, chcąc utrzymać formę, poświęcają sporo czasu na ćwiczenia oddechu, które również rozluźniają i odstresowują. Bardzo trudno śpiewa się siedząc, pozwalają sobie na to tylko niektórzy artyści, zwykle w ten sposób prezentując ballady. Przepona w takiej pracuje znacznie gorzej, bo ma mniejsze pole manewru. A poza tym – to chyba niezbyt efektowne…
Jak osiągnąć doskonałość? Na początku musisz sobie uświadomić własny oddech: ułóż się na plecach na twardej powierzchni, jedną rękę połóż na mostku (mniej więcej pośrodku klatki piersiowej), drugą na brzuchu powyżej pępka. Kiedy leżysz na plecach, twój organizm oddycha prawidłowo – przeponowo, bardzo głęboko. Inaczej niż w pozycji stojącej, gdy nieszkolony oddech jest płytki i wypełnia jedynie górną partię płuc.
Kilkakrotnie powtórz wdech nosem i wydech ustami. Zaobserwuj trzy fazy. 1 – powietrze wędruje w głąb płuc (mamy wrażenie, że do brzucha), ręka unosi się wraz z brzuchem. 2 – rozszerzają się dolne partie żeber. 3 – powietrze wypełnia klatkę piersiową, nieco unosząc ją do góry. Teraz na chwilę wstrzymaj oddech i powoli, bardzo równomiernie, wypuść powietrze ustami. Zwróć uwagę, aby przy wydechu powietrze uchodziło najpierw z dolnej części płuc (pomóż sobie ręką spoczywającą na brzuchu, dociskając równomiernie przeponę). A teraz ćwicz!
Rysunek  przedstawiaja  oddech  niepoprawny  i  oddech  poprawny. Widzimy  sylwetkę  przed nabraniem powietrza (linia ciągła) i po zrobionym wdechu (linia przerywana). Na  rysunku A po  nabraniu  powietrza  przepona  lekko  przesuwa  się w górę,  a  powietrze wypełnia jedynie klatkę piersiową. Jest to oddech zbyt płytki, by uzyskać dobrze postawiony głos. Tak wygląda oddech nieszkolony ? niewskazany podczas śpiewu.  Drugi  rysunek  przedstawia  schemat  poprawnego  oddechu  przeponowo-żebrowego.

Porady

  • Powietrza nie należy wciągać, gdyż przez rozszerzenie klatki piersiowej powietrze samoczynnie zostaje zassane.
  • Wyobraź sobie, że wydech to strumień, który cały czas płynie.
  •  Gdy poczujesz, że następuje blokada mięśni, przerwij pracę nad oddechem, rozluźnij się i zrelaksuj.

Artykulacja samogłosek

Podstawą wyraźnej wymowy jest poprawna artykulacja wszystkich samogłosek:
A O U E I Y Ą Ę.
- Przy wymawianiu głoski ?a? układ ust powinien przypominać równy okrąg (jak gdybyśmy chcieli ugryźć jabłko).
O - Kształt ust przy wymowie samogłoski ?o? bardziej przypomina jajko.
U - ?U? układa usta w charakterystyczny dzióbek.
E - Przy wymowie ?e? układ ust przypomina nieco artykulację głoski ?a?, usta są jednak nieco spłaszczone.
I - ?I? to wąski pasek, usta układają się w nienaturalny uśmiech ?od ucha do ucha?.
Y - ?Y? nie wymaga od nas szczególnego układu ust.
Ą i Ę - ?Ą? i ?Ę? są wyraźnie nosowe, dźwięk powstaje przy dużym udziale nosa.

Ćwiczenia na dobrą dykcję

Wszystkie wyrazy  należy wymawiać  powoli  i  bardzo wyraźnie,  pamiętając  o  nieznacznym obniżeniu głosu.

da-ta-za-sa-dza-ca-na-ła
zia-sia-dzia-cia-nia
ga-ka-ha-cha
gia-kia-hia-chia
abba, obbo, ubbu, ebbe, ibbi, ybby
assa, osso, ussu, esse, issi, yssy
brim, bram, bram, bram, brom
prim, pram, pram, pram, prom
drim, dram, dram, dram, drom
trim, tram, tram, tram, trom
krim, kram, kram, kram, krom
grim, gram, gram, gram, grom

1.  Tak dwa stawy gadały do siebie przez pola, jak grające na przemian dwie harfy Eola.
2.  Podawała baba babie przez piec malowane grabie.
3.  Wielka tarapata dziurawa w deszcz chata.
4.  Gdyby nie to gdyby, nie byłoby chyby.
5.  Kubek w kubek ? mój Jakubek.
6.  Moja miła mamo.
7.  Mam małą maskotkę.
8.  A w puszczy piszczy puszczyk.
9.  Wpadł ptak w dół
10. Zmiażdż dżdżownicę.
11. Koszt poczt w Tczewie.
12. Przeleciały trzy pstre przepiórzyce przez trzy pstre kamienice.
13. Czy tata czyta cytaty Tacyta.
14. Chrząszcz ze szczeżują szczerze wrzeszcząc się szczerzą.
15. Wystrzałowe trzpiotki wstrząśnięte szczebiotki.
16. Tracz tarł tarcicę tak, takt w takt, jak takt w takt tarcicę tartak tarł.
17. Hongkong w Chinach, King-Kong w kinach.
18. Zmistyfikowanie i odmitologizowanie niezidentyfikowanych obiektów latających.
19. Zawierucha dmucha koło ucha.
20. Szczególnie o szczęściu w życiu szczep oszczepników zaszczepia poszycie liściastych lennictw w Orzyszu.
21. Wyindywidualizowaliśmy się z rozentuzjazmowanego tłumu.
22. Szły pchły koło wody, pchła pchłę pchła do wody i ta pchła płakała, że ją tamta pchła popchała.
23. Błazen Błażej błąka się po błoniach.
24. śaby rzępolą na Rzeszowszczyznie.
25. Dżdżystą porą dżentelmen w dżokejce zadźgał dżdżownicę.
26. Strzelec strzela szybkimi strzałami.
27. Szczwany szczwacz szczycił się wejściem na szczyt.
28. Pan Gżegżółka grzędy grzebie, aż ma grząsko wkoło siebie.

Gimnastyka buzi i języka

1. Parsknięcie (naśladowanie konia) – wykonuj je przy zamkniętych wargach i lekko zaciśniętych zębach. To najlepszy rozluźniający aparat mowy przerywnik, więc parsknij sobie po każdej serii ćwiczeń.
2. Kilka razy szeroko otwórz i zamknij usta, układając je w pozycji poszczególnych samogłosek (najlepiej w kolejności ?a?, ?o?, ?u?, ?e?, ?i?, ?y?. Na razie rób to bezdźwięcznie. Pamiętaj o parsknięciu.
3. Lekko otwórz usta, dolną szczęką zataczaj w poziomie jak najrówniejsze koła 10 razy w jedną i 10 w drugą stronę (powinieneś wyglądać jak krową przeżuwająca trawę).
4. Podobne okręgi tym razem zataczaj w pionie.
5. Wysuwaj szczękę na przemian daleko do przodu i do tyłu.
6. Zaciśnij zęby, układaj usta na przemian w szeroki uśmiech i wąziutki dziubek.
7. Zaciśnij zęby, ustami stulonymi w dziubek staraj się dotknąć na przemian ucha lewego i prawego.
8. Zamknij usta. W przestrzeni między wewnętrzną stroną warg i zębami zataczaj językiem okręgi kilka razy w jedną stronę i kilka w drugą.
9. Otwórz usta. Zataczaj okręgi jak najmocniej wysuniętym językiem, tym razem po zewnętrznej stronie warg – kilka razy w jedną i drugą stronę.
10. Przy lekko rozchylonych ustach bardzo szybko przeprowadzaj koniuszek języka z jednego kącika ust w drugi. Ćwiczenie to można wykonywać również baaardzo powoli (jest wtedy jeszcze trudniejsze).

Ćwiczenia oddechowe

Wszystkie ćwiczenia wykonujemy po dziesięć razy, za każdym razem pamiętając o nieunoszeniu ramion. Po każdej serii ćwiczeń chwila przerwy dla dotlenienia organizmu.
1. W pozycji leżącej na plecach (następnie w pozycji stojącej), dłoń na brzuchu, pełny bezszmerowy wdech przez nos i usta (pamiętaj o trzech etapach). Długi, powolny wydech na głosce ?s? – proces kontroluje dociskająca brzuch ręka Nie wydychaj powietrza do końca!
2. Wdech jak w ćwiczeniu powyższym. Wydech w 2, 3, 4, 5 rytmicznych, gwałtownych dmuchnięciach z ręką na brzuchu.
3. Na ?raz? szybki trzyetapowy wdech przez nos i usta, na 2, 3, 4, 5 równomierny wydech z dmuchaniem przy stulonych ustach. W kolejnych ćwiczeniach przedłużaj wydech do 6, 7, 8, 10, 15 sekund. W wydychaniu udział biorą przede wszystkim mięśnie brzucha i mięśnie rozszerzające żebra.
4. ?Piesek?, czyli szybkie wdechy i wydechy naśladujące zdyszanego pieska. Ćwiczenie należy wykonywać bez przerwy przez około minutę, starając się o coraz głębsze, ale tak samo szybkie wdechy i wydechy.
5. Na ?raz? wyprostowane ręce unieś w bok i do góry nad głowę – wdech. Na 2, 3, 4, 5, aż do dziesięciu bardzo powoli opuszczaj ręce, równocześnie wydychając powietrze. Po serii bezgłośnych ćwiczeń możesz dołączyć do wydechu artykulację głoski ?a?.
6. Potrzebny będzie arkusz papieru, np. kartka z zeszytu. Znajdź śliską ścianę i przyciśnijmy do niej kartkę ręką na wysokości twarzy. W momencie zabrania ręki kartka powinna spaść na podłogę, ty musisz ją utrzymać na ścianie jedynie za pomocą oddechu, ściślej – wydechu. Tak szybko musi następować wdech i tak mocno wydech, aby kartka jak najdłużej nie spadła.
7. Zrób głęboki trzyetapowy wdech. Na dwie sekundy zatrzymaj powietrze, po czym głośno policz do pięciu, ponownie na dwie sekundy wstrzymaj wydech i znów głośno policz do pięciu. Lekko wypuść pozostałe powietrze.
8. Policz wrony na jednym oddechu: ?Jedna wrona bez ogona, druga wrona bez ogona, trzecia wrona bez ogona, …piętnasta wrona bez ogona itd.?. Pamiętaj, aby nie wykorzystywać oddechu do samego końca.

Ćwiczenie oddechowo-artykulacyjne

Ostatnie ćwiczenie oddechowo-artykulacyjne nauczy cię planowania zużywania powietrza. Poniższy tekst należy wymawiać szybko, monotonnie i bardzo wyraźnie. Najlepiej naucz się go na pamięć. Nie wypowiadaj go od razu w całości, zacznij od fragmentów. Najważniejsze: powietrze możesz nabierać tylko w miejscach oznaczonych znakiem ?/?. Wydaje ci się to niemożliwe? Cierpliwości. Na pewno się uda.
Marian Mikuta Bajka o koguciku i kurce
Był sobie raz kogucik i kurka i poszli ze sobą na spacer. / Kogucikowi strasznie zechciało się pić, / tak że wyciągnął nóżki i zemdlał . / Kurka bardzo się tym zmartwiła, biegnie do morza i mówi: /
- Morze, morze daj wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci / aż mi przyniesiesz od panien wieniec. /
Panny, panny dajcie wieniec, komu wieniec, morzu wieniec, żeby morze dało wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci / aż mi przyniesiesz od wieprza kieł. /
- Wieprzu, wieprzu, daj kieł, komu kieł, pannom kieł, żeby panny dały wieniec, komu wieniec, morzu wieniec, żeby morze dało wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci / aż mi przyniesiesz od dębu żołądź. /
- Dębie, dębie daj żołądź, komu żołądź, wieprzowi żołądź, żeby wieprz dał kieł, komu kieł, pannom kieł, żeby panny dały wieniec, komu wieniec, morzu wieniec, żeby morze dało wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci / aż mi przyniesiesz od lipy łyka. /
- Lipo, lipo daj łyka, komu łyka, dębowi łyka, żeby dąb dał żołądź, komu żołądź, wieprzowi żołądź, żeby wieprz dał kieł, komu kieł, pannom kieł, żeby panny dały wieniec, komu wieniec, morzu wieniec, żeby morze dało wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci / aż mi przyniesiesz od krowy mleka. /
- Krowo, krowo daj mleka, komu mleka, lipie mleka, żeby lipa dała łyka, komu łyka, dębowi łyka, żeby dąb dał żołądź, komu żołądź, wieprzowi żołądź, żeby wieprz dał kieł, komu kieł, pannom kieł, żeby panny dały wieniec, komu wieniec, morzu wieniec, żeby morze dało wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci / aż mi przyniesiesz od pana siana./
- Panie, panie daj siana, komu siana, krowie siana, żeby krowa dała mleka, komu mleka, lipie mleka, żeby lipa dała łyka, komu łyka, dębowi łyka, żeby dąb dał żołądź, komu żołądź, wieprzowi żołądź, żeby wieprz dał kieł, komu kieł, pannom kieł, żeby panny dały wieniec, komu wieniec, morzu wieniec, żeby morze dało wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci / aż mi przyniesiesz od pani chleba. /
Pani, pani daj chleba, komu chleba, panu chleba, żeby pan dał siana, komu siana, krowie siana, żeby krowa dała mleka, komu mleka, lipie mleka, żeby lipa dała łyka, komu łyka, dębowi łyka, żeby dąb dał żołądź, komu żołądź, wieprzowi żołądź, żeby wieprz dał kieł, komu kieł, pannom kieł, żeby panny dały wieniec, komu wieniec, morzu wieniec, żeby morze dało wody, komu wody, kogucikowi wody, bo kogucik leży koło drogi i ani tchnie. /
- Nie dam ci, / bo mi się kluczyki gdzieś zapodziały. /
Kurka zmartwiła się jeszcze bardziej, / biegnie do ogródka, patrzy jednym okiem: / ?ko ko ko ko ko ko ko... nie ma?. / Patrzy drugim okiem : / ?ko ko ko ko ko ko ko... są?. / Złapała kluczyki w dziobek i dyń dyń dyń dyń dyń... pobiegła prędko do pani. Pani dała panu chleba, pan dał siana krowie, krowa dała mleka lipie, lipa dała łyka dębowi, dąb dał żołądź wieprzowi, wieprz dał kieł pannom, panny dały wieniec morzu, morze dało wody kogucikowi, kogucik napił się, zapiał: ?kukurukuuuu - ooo? / i poleciał.

Higiena Głosu

Nasz głos jest bardzo delikatnym instrumentem. Porównując go do urządzeń mechanicznych - uszkodzonego  nie  da  się  wymienić  na  nowy. Dlatego higiena  gardła  jest  bardzo,  bardzo ważna. Głos ma nam służyć przez całe długie życie i ma być zawsze w doskonałej formie, i to nie  tylko  w  czasie  śpiewu, ale również w zwykłej komunikacji międzyludzkiej.
Osoba  wykorzystująca  głos  zawodowo,  obok  dbałości  emisyjnej,  powinna zapobiegać chorobom wirusowym, bakteryjnym i alergicznym. Szczególnie ważne jest przestrzeganie osobistej higieny i dbałość  o  środowisko  pracy.  Powszechne  przeziębienia i zapalenia mogą wpływać na kondycję aparatu głosowego. Jako normę należy przyjąć oszczędzanie głosu  w  stanach  zapalnych  krtani,  tchawicy i  oskrzeli. Zapalenie  krtani; często  jest następstwem  zapalenia  gardła  lub  anginy. Czasami powstaje na skutek przegrzania lub oziębienia organizmu. Jeżeli w trakcie choroby nie dba  się o głos (chodzi głównie o unikanie głośnej mowy, krzyku, długich dyskusji pełnym głosem),  skutki mogą być poważne i długotrwałe.
Każda dolegliwość trwająca bez zmiany dłużej niż tydzień lub pogorszająca się powinna być skonsultowana u lekarza foniatry. W pomieszczeniach, w których głos wykorzystywany jest zawodowo temperatura wynosić powinna 18-21°C. Przy wilgotności 60-70%. Wilgotność powietrza w pomieszczeniach ogrzewanych kaloryferami rzadko przekracza 45%.  
Niezbędne dla higieny głosu są nawilżacze. Zalecane jest także popijanie w czasie  fonacji napojów. Najlepsza jest nie gazowana woda bądź herbata ze ślazu lub rumianku. Wysoki poziom kurzu, czy  innych zanieczyszczeń również wpływa bardzo niekorzystnie na narząd głosu. Osadzają się one bowiem  na  błonie  śluzowej,  powodując chrząkanie czy odruch kaszlu.  
Dla  strun  głosowych  jest  to  bardzo  szkodliwe.
Także nikotyna powoduje  niekorzystne  przekrwienie  śluzówki, dlatego osoby pracujące zawodowo głosem powinny unikać przebywania w pomieszczeniach zadymionych.

Czego jeszcze, dbając o głos, należy unikać

  • Czekolady,  toffi:  pokarmów  zaklejających  gardło,  które  jeszcze  po  zakończeniu posiłku  przez  pewien  czas  odczuwamy,  a  które  zaklejają  krtań  i  struny  głosowe, uniemożliwiając ich pełną pracę;
  • Napojów gazowanych: może nie mają one bezpośredniego wpływu na gardło, ale na pewno  oddziałują  na  samopoczucie  i  możliwości  oddechowe,  gdyż  nagromadzone  w żołądku gazy zmniejszają pole manewru przepony;
  • Alkoholu: powoduje podrażnienia śluzówki;
  • Hałasu  w  otoczeniu:  przymusza  on  aparat  mowy  do  mocniejszej  pracy,  głośnego (mocnego)  śpiewu  czy  mowy;  czasami  -  nie  zdając  sobie  z  tego  sprawy  -  można pozornie bez powodu dostać chrypki;
  • Krzyku  i  długotrwałego  szeptu:  mogą  się  przyczynić  do  nadwerężenia  strun głosowych;
  • Napinania mięśni aparatu mowy i klatki piersiowej.

Źródło

Tutorial zawiera tylko najważniesze rzeczy na które należy zwrócić uwagę, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej odwiedź linki poniżej.
1 | 2 | 3 | 4 | 5

There are 6 Comments

  1. Posted by Miku-Chan

    Cześć ;33
    Wasze porady są doskonałe *w*
    Ale mam jedną prośbę… Mam wadę wymowy litery „R” nie wymawiam tego poprawnie, a słychać to jakbym mówiła „hry” no coś w tym stylu xD Jeśli to nie będzie problem, prosiłabym o ‚tutorial’ co i jak powinnam zrobić, żeby to wypowiadać poprawnie :3

    Pozdrawiam ^-^

    • Posted by Nanoha

      Wiesz niestety specami w tej dziedzinie nie jesteśmy, wobec czego polecamy zapoznać się z poradą jakiegoś specjalisty =)

  2. Posted by Kiyo

    … Wow. Dziękuję za te rady… naprawdę dają efekty. ^u^
    Pozdrawiam ^^

  3. Posted by Zazu

    Hej ,nie wiecie gdzie i w jakim terminie jest odgrywany casting ? I jak to wygląda ?

    • Posted by ehawee

      Wszystkie informacje dotyczące grupy i rekrutacji znajdziesz na tej stronie. Spróbuj też zajrzeć do FAQ.

  4. Posted by PicoKarrin

    Pytania:
    1. Czy „cha” wymawiać jako kolejne fonemy: „c”, „h” i „a”? Wydaje się sensowne w sąsiedztwie „ha”.
    2. Czy po wdechu przeponą (w brzuch) dalsze etapy powinny być zauważalne? U mnie są mikre.
    3. Ćwiczenie oddechowo-artykulacyjne – „na pewno się uda” – super, a jakieś rady jak do tego doprowadzić? Praktyka samego czytania tego tekstu nie daje zauważalnych efektów. Od jakiegoś rapera słyszałem o zwiększaniu pojemności płuc przez nurkowanie – może jakaś alternatywa dla domowego zacisza? ;)

    Możliwe ulepszenia:
    Nie ma obrazka poprawnego i niepoprawnego oddychania. Są znaki zapytania zamiast niektórych znaków diakrytycznych. Do „Czego jeszcze, dbając o głos, należy unikać” można dodać unikanie potraw i napojów pobudzających produkcję śliny, np. miodu. Ponadto też kofeiny, gdyż usztywnia struny głosowe, utrudniając utrzymanie tonu.